اصفهان23

با دیده شوق اصفهان را دیدم/ آثار قشنگ باستان را دیدم/ با نصف دگر، دگر مرا کاری نیست/ صد شکر که این نصف جهان را دیدم

محله های قدیمی شهر اصفهان - طوقچی
نویسنده : بهزاد سلطانی - ساعت ۱٠:۳٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٠ اسفند ۱۳٩٢
 

طوقچی یا به زبان محلی طخچی نام یکی از محله های قدیم اصفهان است. نام امروزی اش میدان قدس می باشد. وجه تسمیه طوقچی را گفته‌اند به خاطراین است که ابتدای دروازه شمالی اصفهان قدیم قرار داشته و دارای باغهای فراوان و حاصلخیز و مانند طوقی سبز گرداگرد شمالی اصفهان را دربر می گرفت این باغ ها اکثراً سلطنتی و محله یهودی نشین را که قسمت جنوبی این محله قرار داشت وهمچنین در قسمت شرقی این محله قبرستان به قدمت قبل صفویه بوده را از این قسمت کاملاً مجزا میساخته.

موقعیت محله طوقچی

در نزدیکی میدان طوقچی باغ بزرگی به نام باغ قوش خانه می باشد که تاریخ بنای آن به زمان صفویه بر می گردد. آن چه به نظر می رسد کاربرد این باغ علاوه بر استفاده تفریحی خاندان پادشاهی در ایام تابستان، پرورش مرغ های شکاری یا همان قوش بوده است. باتوجه به این مطلب که به این نوع از مرغ یا به طور کلی در زبان ترکی به مرغ طوق یا طوقی گفته می شده و پسوند چی برای استفاده کاربری به آن اضافه شده است مانند گاری چی پس طوقچی نشان از شغل یا حرفه افرادی داشته که پرورش مرغ های شکاری را عهده دار بوده‌اند و به طبع محله ای که این افراد همراه با خانواده در آن ساکن بوده‌اند را محله ی طوقچی می گفته‌اند.


سقاخانه طوقچی

این سقاخانه در سمت جنوب شرقی کوی صاحب ابن عباد در محله طوقچی قرار دارد و در ذهن عوام دارای اعتبار است بدین سان که حاجاتشان را برآورده می کند.
این سقاخانه دو سقف دارد. یکی دوپوش و دیگری اصلی و آجری. چاه آبی دارد با موتوری آبکش و بی مصرف. دیوارهای دورش را با موضوعهای مذهبی عامیانه نقاشی کرده اند و از رنگهای معمولی کار شده و بخشهایی از آنها ریخته است. داستان نقاشیها از ماجرای عاشورا در کربلا گرفته شده، نقاشی دیوار جنوبی، محاصره حضرت ابوالفضل و جنگ او با دشمن را نشان می دهد. دیوار شرقی یا رو به رو حرکت امام حسین (ع) به سوی دشمن است و اینکه سربازان دشمن به او تیراندازی می کنند. دیوار شمالی دارای نقاشی چهره علی اکبر و حضرت ابوالفضل (ع) است که هر دو سوار بر اسب از پی هم روانند و حضرت ابوالفضل (ع) مشک آب را به کودکـــان می دهد.

نکته قابل توجه این است که نقاش، کوشیده اصلی ترین رویداد کربلا، یعنی آب رساندن حضرت ابوالفضل(ع) به اهل بیت، در پیوند با مکان سقاخانه را در سه نما (فرم) بسیار ساده بیان کند و همچنین شخصیت اصلی این رویداد (امام حسین (ع)) را در نمای میانی جا داده و نام کسانی را در کنارشان نوشته تا شناخته شوند. در گوشه سمت چپ دیوار شمالی چنین نوشته شده: تعمیر ۱۳۴۰ شمسی. روی در و دیوار، تعدادی از نشانه های اعتقادی به همراه تصویری قاب شده از امام حسین (ع) کوبیده شده است.

منابع: ویکی پدیا و درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان