اصفهان23

با دیده شوق اصفهان را دیدم/ آثار قشنگ باستان را دیدم/ با نصف دگر، دگر مرا کاری نیست/ صد شکر که این نصف جهان را دیدم

آثار تاریخی اصفهان - کاخ عالی قاپو
نویسنده : بهزاد سلطانی - ساعت ۳:٤٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۸ امرداد ۱۳۸۸
 

   عالی‌قاپو در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی است. این ساختمان در ابتدا شکلی ساده داشته و در اصل متعلق به دوره تیموریان بوده است. در طول سلطنت شاه عباس اول طبقاتی به آن افزوده شد. سرانجام در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار آن ساخته شده و به شکل امروزی درآمد.

   این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌اله واقع شده ‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۷ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آن ها رسید.

کاخ عالی قاپو

 


   کاخ عالی قاپو عمارتی است که در غرب میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف الله سر بر افراشته و از مهمترین شاهکارهای معماری اوایل قرن یازدهم هجری است که از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است.

کاخ عالی قاپو

   این قصر دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بود. عالی قاپو مرکب از دوکلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای «سردرِ بلند» یا « درگاهِ بلند» هستند. نام های دیگر آن علی قاپو ، دولتخانه مبارکه نقش جهان و قصر دولتخانه است.

   از زیر سر در بلند کاخ که تمام آن با سنگ ساخته شده می توان به قصر وارد شد و پلکانی که در دو طرف تعبییه شده است ما را به طبقات بالا می رساند.
عالی قاپو دارای پنج طبقه است که هر طبقه آن تزیینات ویژه‌ای دارد: در طبقه همکف دو تالار وجود دارد که در آن روزگار به امور اداری و دیوانی اختصاص داشت ، در طبقه سوم ایوان بزرگی است که بر هجده ستون بلند و رفیع استوار است و در وسط این ایوان حوض زیبایی از مرمر وجود دارد .


   آنچه عالی قاپو را در میان آثار با شکوه و بسیار نفیس قرار داده است اثر هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی یعنی گچبری های آخرین طبقه است که تالار آن به اتاق موسیقی یا اتاق صوت نیز معروف است .
   در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبییه شده است که این اشکال علاوه بر نمایش زیبایی و خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار برای این بوده است که انعکاس حاصل از نغمه‌های نوازندگان به وسیله این اشکال گرفته شود و صداها طبیعی و بدون انعکاس صوت به گوش برسند .
   به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.

منبع : دانشنامه رشد و ویکی پدیا

متن در 14 اردبیهشت 1391 ویرایش شد